Trong ngành thực phẩm đồ uống, carbonated drink là một thuật ngữ được sử dụng rất phổ biến chỉ các loại đồ uống có chứa khí carbon dioxide hòa tan là nhóm sản phẩm quen thuộc với người tiêu dùng từ nước ngọt có gas, soda đến nước khoáng có gas và nhiều loại thức uống pha chế khác.
Vậy carbonated drink là gì, vì sao đồ uống có thể tạo bọt khí, carbon dioxide đóng vai trò như thế nào và các loại carbonated drink phổ biến hiện nay gồm những gì? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn.
Carbonated Drink là gì?
Carbonated drink là đồ uống có chứa khí carbon dioxide, ký hiệu hóa học là CO₂ được hòa tan trong chất lỏng dưới áp suất.
Trong tiếng Việt, carbonated drink thường được gọi là
- Đồ uống có gas
- Nước uống có gas
- Nước giải khát có gas
- Đồ uống carbonat hóa
Khi mở chai hoặc lon áp suất giảm khiến một phần CO₂ thoát ra khỏi dung dịch và hình thành các bọt khí nhỏ chính là hiện tượng sủi bọt đặc trưng của đồ uống có gas.
Carbonated drink có thể là đồ uống có đường, không đường, có hương vị hoặc chỉ đơn giản là nước được bổ sung CO₂.

Carbonated nghĩa là gì?
Từ carbonated trong carbonated drink có nghĩa là đã được bổ sung hay chứa carbon dioxide hòa tan.
Quá trình đưa CO₂ vào đồ uống thường được gọi là carbonation.
Trong quá trình này, carbon dioxide được hòa tan vào nước hoặc dung dịch đồ uống ở áp suất cao.
Khi áp suất được duy trì trong chai hoặc lon kín, phần lớn khí CO₂ vẫn nằm trong dung dịch.
Khi mở nắp, áp suất giảm và khí bắt đầu thoát ra tạo thành bọt.
Vì sao Carbonated Drink có gas?
Khí trong carbonated drink chủ yếu là carbon dioxide.
CO₂ có thể hòa tan trong nước tốt hơn khi
- Nhiệt độ thấp
- Áp suất cao
Do đó, trong quá trình sản xuất, đồ uống thường được làm lạnh rồi bơm CO₂ vào dưới áp suất phù hợp.
Khi chai được đóng kín, khí được giữ trong dung dịch.
Khi mở nắp cân bằng thay đổi nên CO₂ thoát ra tạo cảm giác sủi bọt.
Đây cũng là lý do một chai nước có gas sau khi mở lâu sẽ dần mất gas.
Carbonated Drink gồm những loại nào?
Không phải tất cả carbonated drink đều là nước ngọt.
Nhóm này có thể bao gồm nhiều loại đồ uống khác nhau.
Nước ngọt có gas
Đây là nhóm phổ biến nhất.
Sản phẩm thường bao gồm
- Nước
- CO₂
- Đường hoặc chất tạo ngọt
- Hương liệu
- Acid thực phẩm
- Màu thực phẩm tùy loại
Các hương vị phổ biến gồm cola, cam, chanh, trái cây hoặc các loại hương pha trộn khác.
Soda water
Soda water là nước có bổ sung carbon dioxide.
Một số sản phẩm có thể chứa thêm khoáng chất hoặc muối nhằm điều chỉnh hương vị.
Soda thường được sử dụng để uống trực tiếp hay dùng làm thành phần pha chế.
Sparkling water
Sparkling water là nước có gas.
Khí CO₂ có thể xuất hiện tự nhiên từ nguồn nước khoáng hay được bổ sung trong quá trình sản xuất.
Không phải sparkling water nào cũng chứa đường.
Nước khoáng có gas
Một số nguồn nước khoáng tự nhiên chứa carbon dioxide và nhiều khoáng chất hòa tan.
Các sản phẩm này thường có hương vị khác so với nước tinh khiết có bổ sung CO₂.
Đồ uống năng lượng có gas
Một số loại nước tăng lực cũng được carbonat hóa.
Ngoài CO₂ sản phẩm có thể chứa
- Caffeine
- Đường
- Vitamin nhóm B
- Taurine hoặc các thành phần khác tùy công thức
Carbonated Drink được sản xuất như thế nào?
Quy trình sản xuất phụ thuộc vào loại đồ uống nhưng nhìn chung có một số bước cơ bản.
Chuẩn bị nước
Nước cần được xử lý đạt tiêu chuẩn phù hợp trước khi sử dụng.
Quy trình có thể bao gồm
- Lọc
- Khử trùng
- Điều chỉnh khoáng chất
- Kiểm soát pH
Phối trộn thành phần
Đối với nước ngọt, các thành phần như đường, hương liệu, acid và màu được phối trộn theo công thức.
Nếu là sparkling water đơn giản, bước này có thể được tối giản.
Làm lạnh
Đồ uống thường được làm lạnh trước khi carbonat hóa vì CO₂ hòa tan tốt hơn ở nhiệt độ thấp.
Bổ sung CO₂
Carbon dioxide được đưa vào chất lỏng dưới áp suất.
Mức độ gas có thể khác nhau tùy loại sản phẩm.
Đóng chai hoặc lon
Đồ uống được đóng kín nhằm duy trì áp suất cả giữ CO₂ trong dung dịch.
Bao bì phải có khả năng chịu áp suất phù hợp.
Carbon Dioxide có vai trò gì trong Carbonated Drink?
CO₂ không chỉ tạo bọt mà còn ảnh hưởng đến cảm giác khi uống.
Khi carbon dioxide hòa tan trong nước, một phần nhỏ phản ứng tạo carbonic acid
CO₂ + H₂O ⇌ H₂CO₃
Carbonic acid là một acid yếu.
Do đó, carbonated drink thường có cảm giác hơi chua hoặc tê nhẹ trên lưỡi ngay cả khi không bổ sung nhiều acid khác.
CO₂ cũng góp phần tạo cảm giác sảng khoái đặc trưng của đồ uống có gas.
Carbonated Drink có giống Soft Drink không?
Không hoàn toàn.
Soft drink thường dùng để chỉ đồ uống không cồn đặc biệt là nước giải khát có hương vị.
Nhiều soft drink là carbonated drink nhưng không phải tất cả.
Ví dụ
Một loại nước cola có gas vừa là soft drink vừa là carbonated drink.
Trong khi đó, nước trái cây không gas có thể được xem là soft drink trong một số cách phân loại nhưng không phải carbonated drink.
Tương tự, sparkling water là carbonated drink nhưng có thể không được xem là nước ngọt theo cách gọi thông thường.
Carbonated Drink có phải Soda không?
Soda là một dạng carbonated drink nhưng hai thuật ngữ không hoàn toàn đồng nghĩa.
Carbonated drink là khái niệm rộng.
Nó bao gồm
- Soda
- Nước ngọt có gas
- Sparkling water
- Nước khoáng có gas
- Một số nước tăng lực có gas
Vì vậy có thể xem soda là một nhóm nhỏ trong nhóm đồ uống carbonat hóa.
Carbonated Drink có ảnh hưởng đến răng không?
Mức độ ảnh hưởng đến răng phụ thuộc nhiều vào thành phần của đồ uống.
Các loại nước ngọt có gas chứa nhiều đường và acid có thể làm tăng nguy cơ ảnh hưởng đến men răng nếu sử dụng thường xuyên.
Đáng chú ý ngay cả một số loại đồ uống có gas không đường vẫn có độ acid nhất định do CO₂ hòa tan và các acid được bổ sung.
Tuy nhiên, mức độ acid giữa từng loại sản phẩm có thể rất khác nhau.
Để hạn chế tác động lên răng có thể
- Không nhâm nhi đồ uống có gas trong thời gian quá dài
- Uống nước lọc sau đó
- Hạn chế các loại có nhiều đường
- Duy trì vệ sinh răng miệng phù hợp
Không nên đánh răng ngay lập tức sau khi uống đồ uống có tính acid mạnh; có thể chờ một khoảng thời gian để môi trường trong miệng ổn định hơn.
Carbonated Drink có gây tăng cân không?
Bản thân khí CO₂ không phải nguồn cung cấp năng lượng đáng kể.
Vấn đề chủ yếu nằm ở các thành phần khác.
Nếu carbonated drink chứa nhiều đường, việc uống thường xuyên có thể làm tăng lượng calo tiêu thụ hằng ngày.
Ví dụ các loại nước ngọt có đường có thể chứa lượng đường đáng kể trong mỗi lon hoặc chai.
Ngược lại, sparkling water không đường thường không cung cấp nhiều năng lượng.
Do đó, khi đánh giá đồ uống có gas cần xem bảng dinh dưỡng thay vì chỉ dựa vào việc sản phẩm có gas hay không gas.
Carbonated Drink có gây đầy bụng không?
CO₂ trong đồ uống có thể tạo cảm giác đầy hơi hoặc ợ ở một số người.
Sau khi uống, khí có thể thoát ra trong dạ dày được giải phóng qua đường tiêu hóa.
Những người nhạy cảm với đầy hơi, trào ngược hoặc khó chịu ở đường tiêu hóa có thể cảm thấy triệu chứng rõ hơn khi uống nhiều đồ uống có gas.
Mức độ phản ứng tùy thuộc từng người và lượng sử dụng.
Nước có gas không đường có giống nước lọc không?
Về khả năng cung cấp nước, sparkling water không đường vẫn có thể góp phần vào lượng nước uống hằng ngày.
Tuy nhiên, thành phần có thể khác nước lọc do có
- CO₂
- Khoáng chất
- Sodium tùy sản phẩm
- Hương liệu nếu là nước có hương vị
Do đó nếu thường xuyên sử dụng nên kiểm tra nhãn để biết chính xác thành phần.
Tại sao Carbonated Drink dễ mất gas?
Khi chai hoặc lon còn kín, áp suất bên trong giúp CO₂ duy trì ở trạng thái hòa tan.
Sau khi mở
- Áp suất giảm
- CO₂ thoát khỏi dung dịch
- Khí bay ra môi trường
Quá trình này tiếp tục cho đến khi lượng CO₂ hòa tan giảm đáng kể.
Nếu để chai mở ở nhiệt độ cao, khí thường thoát nhanh hơn.
Vì vậy muốn giữ gas lâu hơn nên
- Đóng nắp kín sau khi sử dụng
- Bảo quản lạnh
- Hạn chế lắc chai
- Không mở nắp quá nhiều lần
Vì sao lắc chai nước có gas dễ bị trào?
Khi lắc chai nhiều bọt khí nhỏ có thể hình thành trong dung dịch.
Khi mở nắp, áp suất giảm nhanh và các bọt khí này phát triển mạnh, đẩy chất lỏng lên trên.
Kết quả là đồ uống dễ bị trào ra ngoài.
Do đó, nếu chai carbonated drink vừa bị lắc mạnh nên để yên trước khi mở.
Carbonated Drink có những ưu điểm gì?
Tạo cảm giác sảng khoái
Bọt CO₂ tạo cảm giác tê nhẹ và mát trong miệng giúp đồ uống có trải nghiệm khác với nước không gas.
Đa dạng sản phẩm
Người tiêu dùng có thể lựa chọn
- Có đường
- Không đường
- Có hương vị
- Không hương vị
- Nước khoáng
- Soda
Phù hợp pha chế
Soda và sparkling water được sử dụng rất nhiều trong pha chế đồ uống nhờ khả năng tạo bọt cả tăng cảm giác tươi mát.
Hạn chế của một số loại Carbonated Drink
Không phải hạn chế nào cũng xuất phát từ CO₂.
Đối với nước ngọt có gas, những vấn đề cần quan tâm thường liên quan đến
- Hàm lượng đường cao
- Độ acid
- Caffeine ở một số sản phẩm
- Năng lượng dư thừa nếu sử dụng nhiều
Một số người cũng có thể cảm thấy đầy hơi sau khi uống.
Vì vậy nên xem thành phần từng sản phẩm thay vì đánh đồng tất cả carbonated drink là giống nhau.
Cách lựa chọn Carbonated Drink phù hợp
Khi mua đồ uống có gas có thể kiểm tra một số thông tin trên nhãn.
Hàm lượng đường
Nếu muốn kiểm soát năng lượng nên ưu tiên sản phẩm ít đường hoặc không đường.
Hàm lượng caffeine
Một số loại cola và nước tăng lực có chứa caffeine.
Người nhạy cảm với caffeine nên chú ý lượng sử dụng.
Sodium
Một số soda hoặc nước khoáng có thể chứa sodium.
Thành phần hương liệu
Nếu ưu tiên sản phẩm đơn giản có thể lựa chọn sparkling water chỉ chứa nước và CO₂.
Một số câu hỏi thường gặp về Carbonated Drink
Carbonated Drink là gì?
Đây là đồ uống chứa carbon dioxide hòa tan thường tạo bọt khi mở chai hoặc lon.
Carbonated Drink có phải nước ngọt không?
Không nhất thiết. Nước ngọt có gas là một loại carbonated drink nhưng sparkling water không đường cũng thuộc nhóm này.
Khí trong nước có gas là khí gì?
Chủ yếu là carbon dioxide, công thức CO₂.
Vì sao nước có gas có vị hơi chua?
Một phần CO₂ hòa tan phản ứng với nước tạo carbonic acid yếu làm đồ uống có cảm giác hơi acid.
Uống nước có gas có cung cấp nước cho cơ thể không?
Các loại sparkling water không đường vẫn góp phần cung cấp nước nhưng cần kiểm tra thêm thành phần trên nhãn.
Nếu đang thắc mắc carbonated drink là gì thì có thể hiểu đây là thuật ngữ chỉ các loại đồ uống chứa carbon dioxide hòa tan dưới áp suất. Khi mở chai hoặc lon, CO₂ thoát ra tạo nên hiện tượng sủi bọt đặc trưng.
Nhóm carbonated drink rất đa dạng bao gồm nước ngọt có gas, soda, sparkling water, nước khoáng có gas và một số loại nước tăng lực. Vì vậy đồ uống có gas không đồng nghĩa với đồ uống nhiều đường.
