Phân dê là gì? Công dụng và cách sử dụng phân dê cho cây trồng

Trong nhóm phân hữu cơ tự nhiên, phân dê được nhiều người làm vườn, trồng rau cả chăm cây cảnh sử dụng nhờ đặc tính tương đối khô, ít mùi hơn một số loại phân chuồng khác và có thể bổ sung chất hữu cơ cho đất. Tuy nhiên để sử dụng hiệu quả thì người trồng cần hiểu rõ phân dê có đặc điểm gì cả phù hợp với loại cây nào và vì sao nên ưu tiên phân đã được ủ hoai thay vì dùng trực tiếp. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn tìm hiểu chi tiết về phân dê và cách ứng dụng trong chăm sóc cây trồng.

Phân dê là gì?

Phân dê là chất thải của dê thường có dạng viên nhỏ, khá khô và ít bết hơn phân bò hoặc phân lợn.

Do cấu trúc viên, phân dê tương đối dễ thu gom, bảo quản và phối trộn vào đất. Sau khi được ủ hoai hay xử lý phù hợp phân dê có thể được dùng như một nguồn phân hữu cơ cho nhiều loại cây trồng.

Thành phần dinh dưỡng của phân dê không cố định mà phụ thuộc vào

• Thức ăn của dê.
• Tuổi và tình trạng của vật nuôi.
• Cách thu gom.
• Mức độ lẫn chất độn chuồng.
• Thời gian ủ.
• Điều kiện bảo quản.

Vì vậy không nên mặc định mọi loại phân dê đều có hàm lượng dinh dưỡng giống nhau.

Phân dê có những thành phần gì?

Phân dê thường chứa chất hữu cơ và một lượng các nguyên tố dinh dưỡng cần thiết cho cây như

• Đạm.
• Lân.
• Kali.
• Canxi.
• Magie.
• Một số nguyên tố vi lượng.

So với phân hóa học, hàm lượng dinh dưỡng trong phân dê thường thấp hơn cả giải phóng chậm hơn.

Tuy nhiên lợi thế của phân dê nằm ở việc vừa bổ sung dinh dưỡng vừa góp phần cải thiện tính chất đất.

Phân dê có tác dụng gì với đất?

Một trong những giá trị lớn nhất của phân dê là bổ sung chất hữu cơ.

Khi được phân hủy trong đất, chất hữu cơ có thể giúp

• Làm đất tơi xốp hơn.
• Hỗ trợ giữ ẩm.
• Tăng khả năng giữ chất dinh dưỡng.
• Cải thiện cấu trúc đất.
• Tạo môi trường thuận lợi cho vi sinh vật đất.

Đối với đất trồng lâu năm bị chai hoặc nghèo hữu cơ, việc bổ sung phân hữu cơ định kỳ có thể giúp cải thiện độ phì của đất.

Phân dê có tốt cho cây trồng không?

Phân dê có thể là nguồn dinh dưỡng hữu ích nếu được xử lý với sử dụng đúng cách.

Loại phân này thường được dùng cho

• Rau màu.
• Cây ăn trái.
• Hoa.
• Cây cảnh.
• Cây trồng trong chậu.
• Cây lâu năm.

Nhờ quá trình phân giải tương đối chậm, dinh dưỡng có thể được giải phóng từ từ thay vì tập trung ngay một lúc.

Tuy nhiên, hiệu quả còn phụ thuộc vào nhu cầu của từng loại cây và điều kiện đất.

Phân dê dùng được cho rau không?

Có thể.

Phân dê sau khi ủ hoai có thể được trộn vào đất trước khi gieo trồng hay bón bổ sung trong quá trình chăm sóc rau.

Một số loại rau có thể sử dụng phân dê như

• Rau cải.
• Xà lách.
• Rau thơm.
• Cà chua.
• Ớt.
• Dưa.
• Các loại đậu.

Tuy nhiên với rau ăn sống nên đặc biệt chú ý đến vấn đề vệ sinh và thời gian cách ly.

Không nên dùng phân dê tươi trực tiếp lên phần ăn được của rau.

Phân dê có dùng cho hoa hồng được không?

Có.

Hoa hồng là một trong những loại cây thường được người làm vườn sử dụng phân dê.

Phân dê ủ hoai có thể hỗ trợ

• Bổ sung hữu cơ.
• Duy trì đất tơi.
• Cung cấp dinh dưỡng chậm.
• Hỗ trợ cây phát triển thân, lá và rễ.

Với hoa hồng trồng chậu nên dùng lượng vừa phải vì thể tích đất nhỏ.

Bón quá nhiều phân hữu cơ cùng lúc có thể làm giá thể giữ nước quá lâu hay gây tích tụ dinh dưỡng.

Phân dê có dùng cho hoa lan được không?

Có thể dùng nhưng cần thận trọng.

Với lan, phân dê thường được sử dụng dưới dạng đã phơi hoặc ủ kỹ cho vào túi lưới nhỏ rồi đặt cách gốc một khoảng.

Không nên để phân tiếp xúc trực tiếp với rễ non.

Lan có hệ rễ khá nhạy cảm vì vậy lượng phân phải ít hơn so với cây trồng ngoài đất.

Nếu thấy rễ chuyển màu bất thường hoặc cây phát triển kém sau khi bón nên giảm liều.

Phân dê có dùng cho cây ăn trái được không?

Có.

Phân dê thường được sử dụng cho các cây như

• Cam.
• Bưởi.
• Xoài.
• Ổi.
• Mít.
• Nhãn.
• Chanh.
• Chuối.

Cách bón thường là rải quanh vùng tán cây tránh sát gốc sau đó phủ đất hoặc lớp hữu cơ lên trên.

Với cây lớn, lượng bón sẽ phụ thuộc vào tuổi cây, đất và chế độ dinh dưỡng đang áp dụng.

Có nên dùng phân dê tươi trực tiếp không?

Không nên.

Phân dê tươi có thể chứa

• Vi sinh vật gây bệnh.
• Trứng ký sinh trùng.
• Hạt cỏ.
• Hợp chất hữu cơ chưa phân hủy.
• Nồng độ đạm có thể gây ảnh hưởng đến rễ.

Khi phân còn tươi thì quá trình phân hủy tiếp tục diễn ra cả có thể tạo nhiệt hoặc khí gây bất lợi cho cây.

Vì vậy tốt hơn nên ủ phân trước khi sử dụng.

Cách ủ phân dê

Có thể ủ phân dê cùng nhiều vật liệu hữu cơ khác như

• Trấu.
• Rơm.
• Lá khô.
• Xơ dừa.
• Mùn cưa.
• Compost cũ.

Nguyên tắc chung là duy trì

• Độ ẩm vừa phải.
• Độ thông thoáng phù hợp.
• Thời gian đủ dài để phân hủy.

Trong quá trình ủ có thể đảo trộn định kỳ cho vật liệu phân hủy đều.

Khi phân đã hoai, màu thường sẫm hơn, mùi giảm và cấu trúc viên mềm, dễ vỡ hơn.

Cách sử dụng phân dê

Có nhiều cách dùng tùy loại cây.

Bón lót

Phân dê ủ hoai có thể trộn vào đất trước khi trồng.

Cách này giúp tăng lượng hữu cơ ngay từ đầu.

Bón quanh gốc

Có thể rải một lượng nhỏ quanh vùng rễ rồi phủ đất.

Không nên chất phân sát cổ rễ hoặc thân cây.

Trộn vào giá thể

Với cây trồng chậu phân dê có thể được phối trộn cùng

• Đất.
• Trấu hun.
• Xơ dừa.
• Compost.
• Đá perlite.

Tỷ lệ nên thấp để tránh giá thể quá giàu dinh dưỡng.

Bao lâu nên bón phân dê một lần?

Không có một lịch cố định cho mọi cây.

Tần suất phụ thuộc vào

• Loại cây.
• Tuổi cây.
• Chậu hay đất vườn.
• Chất lượng đất.
• Mùa sinh trưởng.
• Các loại phân khác đang sử dụng.

Do phân hữu cơ phân giải chậm thường không cần bón quá thường xuyên.

Nguyên tắc là bón ít nhưng đều sau đó quan sát phản ứng của cây.

Phân dê và phân bò khác nhau thế nào?

Phân dê và phân bò đều là phân chuồng hữu cơ nhưng có một số khác biệt.

Phân dê thường

• Khô hơn.
• Dạng viên rõ.
• Ít bết.
• Dễ vận chuyển.
• Có thể phân giải chậm hơn.

Phân bò thường

• Nhiều xơ.
• Giữ ẩm tốt.
• Phù hợp cải tạo đất với lượng lớn.

Không thể nói loại nào luôn tốt hơn.

Việc lựa chọn nên dựa vào loại cây và mục tiêu cải tạo đất.

Phân dê và phân gà khác nhau thế nào?

Phân gà thường có hàm lượng dinh dưỡng đặc biệt là đạm, tương đối cao.

Do đó phân gà tươi có nguy cơ gây cháy rễ cao hơn nếu dùng sai cách.

Phân dê thường nhẹ hơn về mức độ nóng nhưng vẫn nên ủ kỹ trước khi sử dụng.

Có thể hiểu

• Phân gà dinh dưỡng mạnh hơn.
• Phân dê dễ dùng hơn trong nhiều trường hợp.
• Cả hai nên xử lý trước khi bón.

Phân dê có mùi không?

Phân dê thường có mùi ít mạnh hơn một số loại phân chuồng khác đặc biệt khi đã khô.

Tuy nhiên, phân tươi vẫn có mùi cả có thể thu hút ruồi hoặc côn trùng.

Sau khi ủ hoai đúng cách, mùi sẽ giảm đáng kể.

Đây cũng là lý do phân dê khá được ưa chuộng trong các khu vườn nhỏ hoặc trồng cây tại nhà.

Những sai lầm thường gặp khi dùng phân dê

Một sai lầm phổ biến là nghĩ phân hữu cơ càng nhiều càng tốt.

Thực tế, bón quá nhiều vẫn có thể gây

• Mất cân bằng dinh dưỡng.
• Tích tụ muối.
• Giá thể quá ẩm.
• Ảnh hưởng rễ.

Sai lầm thứ hai là dùng phân dê tươi trực tiếp.

Điều này làm tăng nguy cơ mất vệ sinh với gây hại cho cây.

Sai lầm thứ ba là bón sát thân hoặc gốc.

Tốt hơn nên bón quanh vùng rễ hoạt động.

Cách chọn phân dê chất lượng

Nếu mua phân dê đóng bao nên ưu tiên sản phẩm

• Có nguồn gốc rõ ràng.
• Đã được xử lý hoặc ủ hoai.
• Không có mùi quá nặng.
• Không quá ẩm.
• Không lẫn nhiều tạp chất.
• Có hướng dẫn sử dụng.

Nếu phân còn rất tươi hoặc có nhiều nấm mốc bất thường nên xử lý lại trước khi dùng.

Lưu ý an toàn khi xử lý phân dê

Khi tiếp xúc với phân chuồng nên

• Đeo găng tay.
• Rửa tay sau khi làm việc.
• Hạn chế hít bụi.
• Không để trẻ nhỏ tiếp xúc trực tiếp.
• Không để phân dính vào thực phẩm.

Đối với rau ăn sống nên đặc biệt chú ý sử dụng phân đã xử lý kỹ.

Phân dê là một loại phân hữu cơ tự nhiên có thể bổ sung chất hữu cơ và nhiều dưỡng chất cần thiết cho cây trồng. Nhờ dạng viên, tương đối khô cả dễ sử dụng, phân dê phù hợp với rau màu, hoa, cây cảnh và cây ăn trái.

Tuy nhiên hiệu quả tốt nhất chỉ đạt được khi phân được ủ hoai và sử dụng với lượng hợp lý. Không nên bón phân dê tươi trực tiếp hoặc bón quá sát rễ.