Dải Phân Cách Là Gì? Công Dụng Và Các Loại Dải Phân Cách Trên Đường Bộ

Khi tham gia giao thông, chúng ta thường bắt gặp những dải bê tông, hàng rào kim loại, bó vỉa trồng cây hoặc hệ thống cọc được bố trí giữa các làn đường đều là những hình thức dải phân cách được sử dụng nhằm tổ chức giao thông góp phần bảo đảm an toàn. Vậy dải phân cách là gì, dải phân cách được lắp đặt để làm gì và dải phân cách trên đường bộ gồm những loại nào? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn tìm hiểu đặc điểm của dải phân cách cứng, dải phân cách mềm và dải phân cách di động thường gặp hiện nay.

Dải phân cách là gì?

Dải phân cách là gì? Có thể hiểu đơn giản, dải phân cách là một bộ phận của đường được bố trí nhằm phân chia các phần đường hoặc các dòng phương tiện giao thông.

Dải phân cách có thể được đặt ở giữa đường để tách hai chiều xe chạy hay được bố trí giữa các phần đường dành cho những nhóm phương tiện khác nhau.

Ví dụ trên một tuyến đường lớn có nhiều làn xe, dải phân cách giữa có thể được sử dụng tách dòng xe đi theo hai hướng ngược chiều. Trong một số trường hợp khác, dải phân cách được sử dụng để phân chia phần đường dành cho ô tô, xe máy, xe thô sơ hoặc các nhóm phương tiện khác.

Tùy theo đặc điểm của tuyến đường và phương án tổ chức giao thông, dải phân cách có thể được làm bằng bê tông, kim loại, bó vỉa, cọc, hàng rào hoặc những kết cấu phù hợp khác.

Dải phân cách được lắp đặt để làm gì?

Một trong những câu hỏi phổ biến là dải phân cách được lắp đặt để làm gì. Chức năng quan trọng nhất của dải phân cách là tổ chức dòng phương tiện theo những khu vực hay hướng di chuyển riêng biệt.

Dải phân cách có thể được sử dụng để

• Phân chia hai chiều xe chạy ngược nhau.
• Phân chia các phần đường dành cho từng nhóm phương tiện.
• Hạn chế phương tiện đi sai phần đường.
• Giảm nguy cơ xảy ra va chạm đối đầu.
• Hỗ trợ tổ chức giao thông tại những tuyến đường có lưu lượng lớn.
• Hạn chế việc quay đầu hay chuyển hướng phương tiện không đúng vị trí.
• Tạo ranh giới trực quan giúp người điều khiển phương tiện dễ nhận biết phần đường.

Ở các tuyến đường lớn, dải phân cách còn góp phần hình thành dòng giao thông rõ ràng hơn qua đó hỗ trợ việc lưu thông ổn định.

Dải phân cách giữa là gì?

Dải phân cách giữa thường được bố trí ở khu vực trung tâm của tuyến đường nhằm phân chia hai chiều xe chạy ngược nhau.

Ví dụ một tuyến đường có ba làn xe đi theo một hướng và ba làn đi theo hướng ngược lại có thể sử dụng dải phân cách nằm chính giữa hai chiều.

Dải phân cách giữa có thể là

• Dải bê tông.
• Bó vỉa trồng cây.
• Lan can kim loại.
• Hệ thống hàng rào.
• Dải phân cách có thể tháo lắp.

Loại dải phân cách được lựa chọn tùy thuộc vào mặt cắt đường, tốc độ khai thác, mật độ phương tiện và yêu cầu tổ chức giao thông.

Dải phân cách bên là gì?

Không phải dải phân cách nào cũng nằm giữa hai chiều đường.

Dải phân cách bên được sử dụng để phân chia các phần đường khác nhau trên cùng một hướng lưu thông.

Ví dụ dải phân cách có thể được bố trí giữa

• Phần đường chính và đường gom.
• Làn xe cơ giới và khu vực dành cho xe thô sơ.
• Các nhóm phương tiện được tổ chức đi trên những phần đường riêng.

Việc bố trí này giúp hạn chế sự xung đột giữa các dòng phương tiện có tốc độ và đặc điểm vận hành khác nhau.

Dải phân cách trên đường bộ gồm những loại nào?

Vậy dải phân cách trên đường bộ gồm những loại nào?

Nếu xét theo khả năng thay đổi vị trí có thể phân biệt hai nhóm cơ bản

• Dải phân cách cố định.
• Dải phân cách di động.

Trong cách gọi thông thường, người tham gia giao thông còn thường sử dụng các thuật ngữ như dải phân cách cứng và dải phân cách mềm dựa trên vật liệu, kết cấu và khả năng chịu tác động.

Tuy nhiên cần lưu ý rằng cứng và mềm thường được dùng để mô tả đặc điểm kết cấu chứ không nên mặc định hoàn toàn tương ứng với khái niệm cố định và di động.

Dải phân cách cứng là gì?

Dải phân cách cứng thường được hiểu là dạng dải phân cách có kết cấu chắc chắn và khả năng chịu tác động cơ học tương đối lớn.

Một số dạng thường gặp gồm

• Khối bê tông.
• Bó vỉa bê tông.
• Tường hoặc dải chắn bê tông.
• Một số hệ thống lan can kim loại có kết cấu chắc chắn.

Dải phân cách dạng này thường được sử dụng tại các tuyến đường cần tạo ranh giới rõ ràng giữa hai dòng xe.

Ưu điểm của dải phân cách cứng

Dải phân cách cứng có một số ưu điểm như

• Khả năng phân chia dòng phương tiện rõ ràng.
• Khó bị dịch chuyển khỏi vị trí.
• Có độ bền tương đối cao.
• Phù hợp với nhiều tuyến đường có lưu lượng phương tiện lớn.

Tuy nhiên do có kết cấu chắc chắn nên việc thiết kế cả bố trí cần phù hợp với yêu cầu an toàn của từng tuyến đường.

Dải phân cách mềm là gì?

Dải phân cách mềm là cách gọi phổ biến đối với những dạng kết cấu có tính linh hoạt hoặc khả năng biến dạng nhất định khi chịu tác động.

Một số hình thức có thể được nhắc đến như

• Cọc phân làn.
• Cọc tiêu dẻo.
• Một số dạng lan can hoặc hệ thống chắn có khả năng biến dạng.
• Kết cấu phân cách bằng vật liệu nhẹ.

So với dải phân cách bằng khối bê tông lớn, các dạng này thường có ưu điểm là dễ bố trí hay thay đổi hơn trong một số điều kiện.

Dải phân cách mềm được sử dụng khi nào?

Loại này có thể phù hợp với các khu vực như

• Đoạn đường cần hướng dẫn phương tiện theo làn.
• Khu vực cần điều chỉnh tổ chức giao thông.
• Khu vực thi công.
• Đường nội đô.
• Vị trí cần tạo ranh giới nhưng không phù hợp với kết cấu bê tông lớn.

Việc lựa chọn vẫn phải căn cứ vào điều kiện thực tế của tuyến đường và yêu cầu an toàn giao thông.

Dải phân cách di động là gì?

Dải phân cách di động là loại dải phân cách có thể thay đổi hay di chuyển vị trí khi cần thiết.

Đây là đặc điểm khác biệt lớn so với dải phân cách cố định.

Dải phân cách di động có thể được sử dụng để

• Thay đổi số làn xe theo từng thời điểm.
• Tổ chức giao thông tạm thời.
• Phục vụ khu vực đang thi công.
• Phân luồng khi xảy ra sự cố.
• Điều chỉnh dòng phương tiện trong các sự kiện đặc biệt.

Một số loại có thiết kế nhẹ để dễ di chuyển trong khi những hệ thống khác có thể sử dụng thiết bị chuyên dụng để thay đổi vị trí.

Dải phân cách cứng và dải phân cách di động khác nhau thế nào?

Hai thuật ngữ này mô tả hai đặc điểm khác nhau.

Cứng thường nói đến đặc tính vật liệu hoặc kết cấu trong khi di động nói đến khả năng thay đổi vị trí.

Ví dụ một hệ thống phân cách bằng kết cấu tương đối cứng vẫn có thể được thiết kế thành từng mô-đun để thay đổi vị trí bằng thiết bị chuyên dụng.

Do đó khi tìm hiểu dải phân cách cứng, dải phân cách mềm và dải phân cách di động cần phân biệt tiêu chí kết cấu với tiêu chí cố định hay di chuyển.

Vì sao cần lựa chọn loại dải phân cách phù hợp?

Không có một loại dải phân cách phù hợp với mọi tuyến đường.

Việc lựa chọn cần xem xét nhiều yếu tố như

• Chiều rộng mặt đường.
• Số lượng làn xe.
• Lưu lượng giao thông.
• Tốc độ khai thác.
• Loại phương tiện chủ yếu.
• Tình trạng giao thông vào giờ cao điểm.
• Mức độ cần thiết phải thay đổi tổ chức làn.
• Điều kiện cảnh quan đô thị.
• Yêu cầu về an toàn.

Ví dụ một tuyến đường đô thị cần thường xuyên điều chỉnh giao thông có thể có yêu cầu khác với đường cao tốc hoặc quốc lộ có tốc độ khai thác cao.

Người tham gia giao thông cần lưu ý gì tại khu vực có dải phân cách?

Khi lưu thông trên đường có dải phân cách, người điều khiển phương tiện nên quan sát kỹ biển báo, vạch kẻ đường và hướng tổ chức giao thông.

Không nên tự ý

• Đi qua khoảng mở không dành cho phương tiện.
• Leo hoặc vượt qua dải phân cách.
• Quay đầu tại vị trí không cho phép.
• Di chuyển sang phần đường ngược chiều.
• Làm dịch chuyển các thiết bị phân cách.
• Dừng hoặc đỗ xe gây cản trở tại khu vực mở dải phân cách.

Đặc biệt tại những tuyến đường có dải phân cách di động hoặc đang thi công, cách tổ chức giao thông có thể thay đổi theo từng thời điểm nên người điều khiển cần chú ý hệ thống báo hiệu trên đường.

Hiểu dải phân cách là gì giúp người tham gia giao thông nhận biết rõ vai trò của một trong những bộ phận quan trọng trong tổ chức đường bộ. Về cơ bản thì dải phân cách được lắp đặt để phân chia các chiều xe chạy hoặc các phần đường dành cho những nhóm phương tiện khác nhau qua đó góp phần tổ chức giao thông an toàn và hiệu quả. Khi tìm hiểu dải phân cách trên đường bộ gồm những loại nào, có thể phân biệt dải phân cách cố định và dải phân cách di động đồng thời thường gặp các cách gọi theo kết cấu như dải phân cách cứng và dải phân cách mềm. Mỗi loại có đặc điểm riêng cả cần được lựa chọn phù hợp với điều kiện của từng tuyến đường.