Phân NPK là một trong những nhóm phân bón được sử dụng phổ biến trong sản xuất nông nghiệp nhờ khả năng cung cấp đồng thời các chất dinh dưỡng đa lượng quan trọng cho cây. Trên thị trường hiện nay có rất nhiều công thức, màu sắc và thương hiệu khác nhau như phân NPK 3 màu, phân NPK màu xanh, phân NPK Đầu Trâu hay các dòng NPK chuyên dùng cho từng nhóm cây trồng.
Vậy phân NPK là gì, các loại phân NPK phổ biến hiện nay gồm những loại nào, phân NPK 3 màu có tác dụng gì và cách bón phân NPK như thế nào để phù hợp với từng giai đoạn sinh trưởng? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn.
Phân NPK là gì?
Phân NPK là gì? NPK là loại phân bón cung cấp ba nguyên tố dinh dưỡng đa lượng chính gồm
- N – Nitơ thường gọi là đạm.
- P – Photpho trên nhãn thường biểu thị dưới dạng P₂O₅.
- K – Kali trên nhãn thường biểu thị dưới dạng K₂O.
Ba nguyên tố có vai trò khác nhau đối với cây.
Đạm N liên quan nhiều đến quá trình phát triển thân, cành và lá.
Lân P có vai trò đối với bộ rễ, quá trình trao đổi năng lượng và nhiều giai đoạn sinh trưởng của cây.
Kali K tham gia điều hòa nước, hoạt hóa enzyme hỗ trợ quá trình vận chuyển các chất trong cây.
Ví dụ phân NPK 16-16-8 thường có 16% N, 16% P₂O₅ và 8% K₂O.

Các loại phân NPK phổ biến
Các loại phân NPK có thể được phân chia dựa trên tỷ lệ dinh dưỡng, công nghệ sản xuất hoặc mục đích sử dụng.
NPK có tỷ lệ cân bằng
Một số công thức thường gặp như
NPK 15-15-15
NPK 16-16-16
NPK 17-17-17
NPK 20-20-20
Các công thức này có tỷ lệ N, P và K bằng hoặc gần bằng nhau thường được sử dụng trong những giai đoạn cây cần bổ sung tương đối cân đối cả ba chất dinh dưỡng.
NPK giàu đạm
Các công thức như
NPK 20-10-10
NPK 30-10-10
có hàm lượng đạm cao hơn lân và kali.
Những công thức này thường được sử dụng trong giai đoạn cây phát triển thân lá, ra đọt hay cần phục hồi sinh trưởng sinh dưỡng.
NPK giàu lân và kali
Một số công thức như
NPK 6-30-30
NPK 10-30-20
có tỷ lệ lân và kali cao hơn đạm.
Các loại này thường được cân nhắc trong những giai đoạn cây cần hạn chế phát triển thân lá với tăng nhu cầu đối với P, K.
NPK chuyên dùng
Ngoài NPK thông thường trên thị trường còn có các sản phẩm được thiết kế riêng cho
- Lúa.
- Cà phê.
- Hồ tiêu.
- Sầu riêng.
- Cây có múi.
- Rau màu.
- Hoa kiểng.
- Cây công nghiệp.
Một số sản phẩm còn được bổ sung canxi, magie, lưu huỳnh hoặc các nguyên tố vi lượng.
Phân NPK 3 màu có tác dụng gì?
Phân NPK 3 màu có tác dụng gì là câu hỏi được khá nhiều người quan tâm.
Phân NPK 3 màu thường là cách gọi phổ biến của loại NPK phối trộn trong đó các hạt chứa những thành phần dinh dưỡng khác nhau có màu sắc khác nhau.
Ví dụ, trong cùng một bao phân có thể xuất hiện
- Hạt chứa đạm.
- Hạt chứa lân.
- Hạt chứa kali.
Do nguồn nguyên liệu có màu khác nhau nên hỗn hợp thành phẩm có thể có hai, ba hoặc nhiều màu.
Tác dụng của phân NPK 3 màu vẫn chủ yếu là cung cấp N, P và K cho cây. Công dụng cụ thể phụ thuộc vào tỷ lệ dinh dưỡng ghi trên bao bì chứ không phải số lượng màu của hạt phân.
Ví dụ NPK 16-16-8 ba màu và NPK 20-20-15 ba màu sẽ có tỷ lệ dinh dưỡng và mục đích sử dụng khác nhau.
Phân NPK màu xanh là gì?
Phân NPK màu xanh không phải là một nhóm phân bón được xác định chỉ bằng màu sắc.
Trên thị trường, một số dòng NPK có hạt màu xanh do công nghệ tạo hạt, chất tạo màu hoặc đặc điểm của sản phẩm.
Có những sản phẩm NPK màu xanh được sản xuất theo dạng một hạt tức là trong mỗi hạt chứa nhiều thành phần dinh dưỡng theo tỷ lệ tương đối đồng đều.
Tuy nhiên cũng có sản phẩm màu xanh thuộc công thức hoàn toàn khác.
Vì vậy không nên nhìn màu xanh để suy đoán rằng phân giàu đạm, giàu kali hoặc có chất lượng cao hơn.
Thông tin cần quan tâm nhất vẫn là công thức NPK được ghi trên nhãn.
Phân NPK một màu và NPK 3 màu khác nhau thế nào?
NPK 3 màu thường được sản xuất theo phương pháp phối trộn các loại nguyên liệu phân bón khác nhau.
Trong khi đó, nhiều dòng NPK một màu được sản xuất bằng công nghệ tạo hạt hay phản ứng hóa học giúp các thành phần dinh dưỡng được đưa vào cùng một hạt.
Mỗi loại có ưu điểm riêng.
NPK phối trộn thường có công nghệ sản xuất đơn giản hơn cả có thể tạo ra nhiều công thức khác nhau.
NPK một hạt lại có lợi thế về độ đồng đều dinh dưỡng giữa các hạt tùy quy trình sản xuất.
Tuy nhiên, màu sắc không phải tiêu chí duy nhất để xác định chất lượng. Người mua cần quan tâm đến thành phần, nguồn gốc và mức độ phù hợp với cây trồng.
Phân NPK Đầu Trâu
Phân NPK Đầu Trâu là nhóm sản phẩm gắn với thương hiệu Đầu Trâu của Công ty Cổ phần Phân bón Bình Điền.
Thương hiệu có nhiều dòng NPK với công thức khác nhau phục vụ từng nhóm cây và từng giai đoạn sinh trưởng.
Một số sản phẩm có thể tập trung vào
- Giai đoạn bón lót.
- Phát triển thân lá.
- Nuôi đọt.
- Ra hoa.
- Nuôi trái.
- Cây công nghiệp dài ngày.
- Lúa và rau màu.
Do có nhiều công thức nên khi lựa chọn phân NPK Đầu Trâu người dùng nên xem tên sản phẩm và tỷ lệ NPK cụ thể thay vì chỉ dựa vào thương hiệu.
Cách bón phân NPK
Cách bón phân NPK phụ thuộc vào loại cây, tuổi cây, dạng phân với giai đoạn sinh trưởng.
Bón lót
Bón lót được thực hiện trước khi gieo trồng hoặc trong quá trình chuẩn bị đất.
Ở giai đoạn này thường ưu tiên các công thức có lân phù hợp nhằm bổ sung dinh dưỡng cho vùng rễ.
Phân cần được trộn hoặc vùi vào đất theo hướng dẫn thay vì để tập trung quá gần rễ non.
Bón thúc
Bón thúc được thực hiện trong quá trình cây sinh trưởng.
Tùy từng giai đoạn có thể thay đổi công thức.
Ví dụ
Giai đoạn phát triển thân lá có thể ưu tiên N cao hơn.
Giai đoạn cây cần nhiều lân và kali có thể giảm N và tăng P, K.
Bón theo tán cây
Đối với cây ăn trái hoặc cây lâu năm, phân thường được bón quanh khu vực có nhiều rễ hấp thu thay vì đổ sát vào gốc.
Sau khi bón có thể tưới nước tạo điều kiện cho phân hòa tan.
Cách bón phân NPK cho cây ăn trái
Với cây ăn trái thì nhu cầu dinh dưỡng thay đổi khá rõ theo từng thời điểm.
Sau thu hoạch cây thường cần phục hồi bộ lá và cành.
Trước giai đoạn sinh sản, chế độ NPK có thể được điều chỉnh phù hợp với nhu cầu của cây.
Trong thời kỳ nuôi trái, kali thường có vai trò đáng chú ý hơn trong chương trình dinh dưỡng.
Do đó, sử dụng một công thức NPK duy nhất quanh năm thường không phải phương án phù hợp cho mọi loại cây.
Có nên hòa phân NPK vào nước để tưới?
Một số loại NPK có thể hòa tan trong nước để tưới nhưng không phải sản phẩm nào cũng được thiết kế cho phương pháp này.
NPK hòa tan hoàn toàn thường phù hợp hơn với
- Tưới nhỏ giọt.
- Tưới dinh dưỡng.
- Trồng cây trong giá thể.
- Một số hệ thống canh tác công nghệ cao.
Đối với NPK dạng hạt thông thường nên sử dụng theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
Nếu sản phẩm chứa nhiều thành phần ít tan, việc tự hòa nước có thể tạo cặn hay làm hệ thống tưới bị tắc.
Giá phân bón NPK bao nhiêu?
Giá phân bón NPK không có một mức cố định vì phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố.
Trước hết là công thức dinh dưỡng. NPK có hàm lượng tổng N, P, K cao thường có chi phí nguyên liệu khác với các công thức thấp hơn.
Ngoài ra giá còn phụ thuộc vào
- Thương hiệu.
- Công nghệ sản xuất.
- Nguồn nguyên liệu.
- Có hay không trung vi lượng.
- NPK trong nước hay nhập khẩu.
- Trọng lượng bao.
- Khu vực phân phối.
- Thời điểm mùa vụ.
Bao NPK phổ biến có thể có quy cách 25 kg hoặc 50 kg ngoài ra còn có những dòng đóng gói nhỏ dành cho cây cảnh và vườn gia đình.
Do giá phân bón thay đổi theo thị trường, người mua số lượng lớn nên tham khảo trực tiếp từ đại lý tại địa phương cả so sánh sản phẩm cùng công thức cùng trọng lượng.
Vì sao cùng là NPK nhưng giá khác nhau?
Hai sản phẩm đều ghi NPK nhưng chưa chắc giống nhau.
Ví dụ
NPK 16-16-8 có tổng hàm lượng ba dưỡng chất chính khác với NPK 20-20-20.
Ngoài tỷ lệ NPK, một sản phẩm có thể chứa thêm
- Canxi.
- Magie.
- Lưu huỳnh.
- Bo.
- Kẽm.
- Sắt.
- Chất hữu cơ.
- Humic.
Công nghệ sản xuất cũng có thể làm chi phí khác nhau giữa NPK phối trộn và NPK phức hợp.
Vì vậy khi so sánh giá phân bón NPK nên so sánh các sản phẩm có thành phần tương đương.
Lưu ý khi sử dụng phân NPK
NPK cung cấp nhiều dinh dưỡng nhưng không có nghĩa là bón càng nhiều càng tốt.
Bón quá mức có thể làm tăng nồng độ muối trong vùng rễ gây mất cân đối dinh dưỡng hay làm cây phát triển không phù hợp với giai đoạn.
Người trồng nên
- Bón đúng liều lượng.
- Không để phân tập trung sát rễ hoặc thân cây.
- Điều chỉnh công thức theo từng giai đoạn.
- Kết hợp nguồn hữu cơ khi phù hợp.
- Theo dõi phản ứng của cây.
- Kiểm tra thành phần trước khi phối hợp nhiều loại phân.
Phân NPK là gì? Đây là nhóm phân bón cung cấp đồng thời ba chất dinh dưỡng đa lượng chính gồm đạm, lân và kali.
Các loại phân NPK rất đa dạng từ NPK cân bằng, NPK giàu đạm, giàu lân kali đến các sản phẩm chuyên dùng theo từng cây trồng.
Đối với câu hỏi phân NPK 3 màu có tác dụng gì, tác dụng chính vẫn là cung cấp N, P và K; màu sắc chủ yếu liên quan đến đặc điểm nguyên liệu hoặc công nghệ sản xuất. Tương tự phân NPK màu xanh không thể được đánh giá chỉ bằng màu hạt.
