Muối axit là loại muối có chứa nguyên tử hydro (H) trong gốc axit có thể thay thế tiếp trong phản ứng với bazơ. Chính là sản phẩm trung gian của quá trình trung hòa axit và có tính chất hóa học đặc trưng so với muối trung hòa.
Muối Axit Là Gì
Muối axit được tạo thành khi một axit phản ứng với một lượng bazơ không đủ để thay thế toàn bộ ion H+ trong phân tử axit. Do đó muối axit vẫn còn ion H có thể tiếp tục tham gia phản ứng với bazơ để tạo thành muối trung hòa.
Ví dụ
-
Axit sunfuric (H2SO4) có thể tạo ra hai loại muối
- Muối axit NaHSO4 (natri bisunfat)
- Muối trung hòa Na2SO4 (natri sunfat)
-
Axit photphoric (H3PO4) có thể tạo ra
- Muối axit NaH2PO4, Na2HPO4
- Muối trung hòa Na3PO4

Cách Nhận Biết Muối Axit
Muối axit thường có chứa nguyên tử H trong gốc axit nhưng vẫn có thể kết hợp với kim loại hoặc nhóm hóa trị dương. Một số dấu hiệu nhận biết muối axit
- Công thức chứa H nhưng không ở dạng axit (ví dụ: NaHSO4, KHCO3).
- Được tạo thành từ phản ứng trung hòa không hoàn toàn giữa axit đa nấc và bazơ.
- Có thể tiếp tục phản ứng với bazơ để tạo thành muối trung hòa.
Ví dụ
NaHSO4 + NaOH → Na2SO4 + H2O
Chất Nào Là Muối Axit
Dưới đây là một số ví dụ về muối axit và muối trung hòa
Muối axit
- NaHSO4 (Natri bisunfat)
- NaHCO3 (Natri bicacbonat)
- Ca(H2PO4)2 (Canxi đihiđrophotphat)
- KHCO3 (Kali bicacbonat)
- NaH2PO4 (Natri dihydrophotphat)
Muối trung hòa
- Na2SO4 (Natri sunfat)
- Na2CO3 (Natri cacbonat)
- K3PO4 (Kali photphat)
- CaCO3 (Canxi cacbonat)
Vậy nếu trong một danh sách các chất như
A. NaHSO4, NaHCO3, Na2SO4
B. KHCO3, NaH2PO4, Na2HPO4
C. K2SO4, CaCO3, Na2CO3
D. NH4Cl, K3PO4, NaNO3
Thì đáp án đúng là B (KHCO3, NaH2PO4, Na2HPO4) vì đây là các muối axit.
Dãy Các Chất Là Muối Axit
Khi đề bài yêu cầu chọn một dãy các chất là muối axit cần kiểm tra xem trong công thức có chứa nguyên tử H trong gốc axit hay không.
Ví dụ về các dãy muối axit hợp lệ
- NaHSO4, NaHCO3, KH2PO4
- Ca(H2PO4)2, NaH2PO4, KHCO3
- NaHCO3, KHCO3, Ca(HCO3)2
Dãy không phải muối axit
- Na2SO4, Na2CO3, K3PO4 đây là muối trung hòa
Tính Chất Hóa Học Của Muối Axit
Phản ứng với bazơ để tạo muối trung hòa
NaHSO4 + NaOH → Na2SO4 + H2O
Phản ứng với kim loại mạnh tạo muối mới
Zn + NaH2PO4 → Na2HPO4 + ZnH2
Phản ứng với axit mạnh hơn
Ca(HCO3)2 + HCl → CaCl2 + CO2 + H2O
Muối axit là muối chứa nguyên tử hydro có thể thay thế tiếp tục khi phản ứng với bazơ. Có những tính chất hóa học đặc trưng như phản ứng với bazơ, axit và kim loại. Khi xác định muối axit cần tìm các hợp chất có chứa H trong gốc axit và không phải axit hoàn toàn.
